Dat roken ongezond is, hoef ik vast niet uit te leggen. Verhoogde kans op hart- en vaatziekten, longkanker en aantasting van ingewanden. Het is slechts een greep uit de vele risico’s, maar bepaald niet niks waar bewuste rokers zich aan blootstellen. Die zouden overigens kunnen tegenwerpen dat roken ook voordelen heeft, hoewel die niet echt serieus kunnen worden genomen.

 

Zo heeft een roker geen last van stank en vieze geurtjes dankzij een verminderd reukvermogen. Daarnaast halen rokers door verhoogd ziekteverzuim (en inzet van artsen) meer uit de betaalde ziektekostenpremies dan niet-rokers. Bovendien maken rokers zich minder zorgen over hun pensioen. De kans dat ze dat halen is namelijk minder groot dan voor niet-rokers. Samengevat: roken is slechter dan slecht. Maar zitten is een gevaarlijke concurrent.

Veilige ondergrens

Toch zit er een geweldig verschil tussen roken en zitten. Afgezien van de verslavingsproblematiek maakt het namelijk behoorlijk uit met welke frequentie je het een of het ander doet. Of je nu een sigaret per dag rookt of overdag een voordeelpak paft, het maakt weinig uit. Onderzoekers van het University College in Londen ontdekten dat een sigaret per dag voldoende is om de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk te vergroten. Het risico is dan al de helft van wat een zware roker zichzelf aandoet. De sigaret heeft dus geen ‘veilige ondergrens’, zoals vaak werd verondersteld.

‘VUmc-onderzoeker Hidde van der Ploeg noemt zitten zelfs dodelijk’

Bij zitten is dat anders. Daarbij speelt de mate van zitten een belangrijke rol. Anders gezegd: het aantal zituren is van belang. Er worden namelijk steeds meer verhandelingen gepubliceerd over de negatieve gezondheidseffecten van te lang en te veel zitten.  Zo hebben mensen die dagelijks 8 tot 11 uur zitten 15% meer kans om binnen 3 jaar te overlijden dan mensen die minder dan 4 uur per dag zitten. Dat stelt althans VUmc-onderzoeker Hidde van der Ploeg, die zitten zelfs dodelijk noemt. Feit is hoe dan ook dat lang zitten net als roken het risico op hart- en vaatziekten enorm verhoogt.

Koploper zitten

Reken voor jezelf maar eens uit hoeveel tijd je per dag zittend doorbrengt. Ik heb het gedaan en werd niet vrolijk van de optelsom. Buiten de 7 uren op mijn comfortabele kantoor- en vergaderstoel kwam ik samen met de filetijd, ontbijt, lunch, avondeten en Netflix uit op ruim 12 uur per dag. En ik weet zeker dat ik niet de enige ben. Meer dan 30 procent van de Nederlanders zit meer dan 7,5 uur per dag, weet het Diabetes Fonds. Daarmee zijn we trouwens koploper in Europa, maar dat is niet iets om trots op te zijn.

Bewegen

De vraag is dan natuurlijk hoe je het voor elkaar krijgt om je zittijd ingrijpend te verminderen. Want een paar keer per week sporten per week is niet genoeg om dagelijks lang zitten te compenseren, publiceerde het gezaghebbende medisch-wetenschappelijk tijdschrift The Lancet. De oplossing ligt echter voor de hand: vervang zitten door staan en/of bewegen. Meer bewegen heeft sowieso een positieve uitwerking op lichaam en geest. Met staand in plaats van zittend bellen, de trap verkiezen boven de lift en een pauzewandeling op werkdagen kom je al een heel eind. Zeker als je dan ook nog collega’s meeneemt; gezond en gezellig. Haal een paar keer extra diep adem en je bent ook nog eens heel mindful bezig terwijl je tegelijk het niveau van het stresshormoon cortisol verlaagt.

Zeg 'nee'

In een werkomgeving kunnen nog meer eenvoudige maatregelen worden genomen om je gezondheid positief te beïnvloeden. Het is niet voor niets dat verstelbare sta-bureaus (al dan niet met loopband) en fietsstoelen steeds populairder worden. Die dragen bij aan een beter bewegingspatroon. Net als heen en weer lopen om koffie en/of thee te pakken. Vraag dan niet aan collega’s of je voor hen iets mee kunt nemen. Zeg ook ‘nee’ als het aan jou wordt gevraagd. Dat lijkt niet aardig, maar het is juist heel collegiaal. Wanneer iedereen voor zichzelf koffie of thee haalt, heeft iedereen meer beweegmomenten. En als je het helemaal goed wilt doen, ga je op je tenen staan wanneer je op de laatste druppel staat te wachten. Dan span je je beenspieren aan en dat is goed voor de bloedsomloop.

Voorbeeldfunctie

Wat je ook doet om minder te zitten, begin er gewoon mee en wees niet bang om het goede voorbeeld te geven. Het is echt niet raar om er met collega’s over te praten en samen nog meer oplossingen te bedenken. Zo hebben wij regelmatig staande vergaderingen, die in meerdere opzichten vruchten afwerpen. De actieve houding zorgt in de eerste plaats voor meer focus op de inhoud. Een bijkomend voordeel is dat we effectief vergaderen omdat het overleg vrijwel nooit langer dan een half uur duurt. Tegen die tijd willen we namelijk allemaal wel weer even zitten. En zo lang we dat regelmatig afwisselen met activiteit, is er niets aan de hand. Doe er (ook) je voordeel mee!

Stephan de Jong

"If the going gets tough, the tough get going."

x

JOBS 14

JOBS 14