De kleuren van de regenboog, je kent ze allemaal. Jouw voorkeur voor bepaalde kleuren speelt vast en zeker mee wanneer je een outfit uitzoekt. Daarnaast bestaat de vraag of kleuren de mens ook op een andere manier beïnvloeden. Er zijn kleurentherapeuten die beweren dat kleuren een effect kunnen hebben op jouw gemoedstoestand. Maar hoe kan dat dan? En is dat wel echt waar?

Kleur: één betekenis?

Om te beginnen zijn kleuren heel complex. Die complexiteit zit hem in de emoties. Een kleur kan emoties bij jou aanwakkeren. Alleen zijn emoties voor iedereen anders. Je kunt je dus afvragen je een universele betekenis aan een kleur kunt koppelen. Verschilt het niet per persoon welk gevoel je bij een kleur krijgt? Daarom denk ik dat je geen algemene betekenis aan een kleur kunt toekennen. Iedereen interpreteert kleuren anders door verschillen in cultuur en persoonlijke omstandigheden.

Wat zie je liever, een vlinder of een wesp?

Toch wordt er gedacht dat kleuren van invloed zijn op jou en jouw gemoedstoestand. Dat komt onder meer omdat we sociaal aangeleerde associaties met kleuren hebben. Er zijn ook verschillende theorieën over wat kleuren met je kunnen doen. De situatie waarin je aan een kleur wordt blootgesteld, is daarbij heel belangrijk. Neem bijvoorbeeld de kleuren geel en zwart. Wanneer je een geel-zwarte vlinder ziet, vind je dat waarschijnlijk een prachtig gezicht en krijg je een positief gevoel. Maar wanneer je een geel-zwart gestreepte wesp ziet, is de kans groot dat het tegenovergestelde gebeurt.

Rood

Rood is een van de primaire kleuren in het kleurenstelsel. Het is een kleur die de aandacht trekt en geassocieerd wordt met zowel liefde als gevaar. Die tegenstrijdige associaties wakkeren gevoelens aan van jeugdigheid en passie, maar ook van waakzaamheid. Die eerste twee spreken – denk ik – wel voor zich, maar waakzaamheid heeft misschien wat toelichting nodig. Daarmee bedoel ik dat de kleur rood wordt gekoppeld aan gevaar en waarschuwing, wat de noodzaak van waakzaamheid aangeeft. Denk eens aan een rode brandweerauto en een rood verkeerslicht. Ze zorgen er allebei voor dat je extra oplet. Uit onderzoek blijkt dat je concentratievermogen daardoor toeneemt.

Blauw

Een andere primaire kleur is blauw. Die wordt vaak geassocieerd met lucht, waarmee vrijheid en betrouwbaarheid worden gesymboliseerd. Daardoor worden gevoelens van rust en kalmte gestimuleerd, waardoor er meer ruimte ontstaat voor creativiteit. Dat lijkt een logische gedachtegang, maar je kunt je toch niet blind vasthouden aan die conclusie. Zo concludeerde wetenschappelijk onderzoekster Juliet Zhu dat kleurenassociaties ook sterk worden beïnvloed door etniciteit. Zo wordt blauw in Aziatische landen met geluk en voorspoed in verband gebracht, terwijl westerse landen blauw aan creativiteit koppelen. Dat is illustratief voor de dubbelzinnigheid binnen het onderzoek naar kleuren.

Geel

Geel is de derde en daarmee laatste primaire kleur in het kleurenstelsel. Bij die kleur denken mensen aan de gele zon, gele bloemen en de lente. Van geel worden we vaak vrolijk, enthousiast en opgewekt. Deze uitgesproken kleur zorgt net als rood en oranje voor opwinding. Maar ook hier is de perceptie van een kleur weer afhankelijk van de situatie. Een gele trui wekt bijvoorbeeld positieve gevoelens op, maar een gelige huidskleur is reden voor zorg.

Oranje

Oranje is een warme kleur, die ontstaat door een mengeling van rood en geel. Het oranje wordt geassocieerd met zonsondergang, zomer en warmte. Net als geel en rood is het een aantrekkelijke en opvallende kleur die voor een gezellige sfeer zorgt. Maar zoals gezegd: kleurenassociaties zijn cultureel bepaald. Zo denk je als Nederlander bij oranje meteen aan het koningshuis of aan het Nederlands elftal. Mensen aan de andere kant van de wereld weten niet eens dat oranje de kleur van Holland is.

Groen

De secundaire kleur groen is een combinatie van de kleuren blauw en geel. Ook het effect van groen lijkt een combinatie te zijn van de begrippen die met blauw en geel geassocieerd worden. Groen wordt namelijk gerelateerd aan evenwichtigheid en harmonie; de balans tussen het kalme blauw en het opwindende geel. Daarbij komt dat groen je aan de natuur doet denken, waardoor begrippen als zuiverheid, groei en gezondheid naar boven komen.

Kleurentherapie

Je kunt er vraagtekens bij zetten, maar mensen met emotionele problemen kunnen baat hebben bij een zogenaamde kleurentherapie. Wetenschappelijk bewijs dat de therapie daadwerkelijk helpt, heb ik niet kunnen vinden. Toch blijkt dat sommige mensen er voordeel van hebben. Kleurentherapeuten geloven namelijk in een harmonieuze werking van kleuren op onze gemoedstoestand. Daarbij wordt gekeken naar de energiebalans van een individu, en naar de kleuren waar iemand behoefte aan heeft. Vervolgens kunnen licht en kleur de balans in de spirituele gezondheid verbeteren.

Kleuren en productiviteit

Samenvattend is het lastig om vaste betekenissen aan kleuren toe te kennen. Het is nog ingewikkelder om aan te geven welke kleuren de productiviteit het meest stimuleren. Heeft een brainstormsessie in een blauwe ruimte meer succes dan in een kamer met rode muren? Werk je geconcentreerder in een overwegend groene omgeving? De emoties die kleuren oproepen, verschillen niet alleen per cultuur. Demografische eigenschappen zoals nationaliteit en etniciteit spelen ook een grote rol. Daarom is er geen wetenschappelijke onderbouwing van de universele betekenis van kleuren. En dus kun je ook niet zeggen van welke kleur mensen het meest productief worden. Daar zijn trouwens wel andere oplossingen voor, maar dat is een heel ander verhaal.

 

 

Heb jij weleens gemerkt dat een bepaalde kleur van invloed was op jouw gemoedstoestand? Ik ben benieuwd!

Arwen Durieux

"Kennis is macht. Kennis delen is kracht."

x

JOBS 14

JOBS 14